Plan pokoju w skali 1:50 i 1:100 - jak narysować i jak czytać skalę w projekcie domu
Plan pokoju w skali 1:50 rysujesz tak, że 1 cm na kartce to 50 cm w pokoju, a w skali 1:100 1 cm to 1 m. Wystarczy zmierzyć ściany, podzielić każdy wymiar przez mianownik skali i narysować wynik linijką. Niżej masz tabelę przeliczeń, przepis na plan pokoju krok po kroku i wyjaśnienie, jak działa skala w projekcie domu i dlaczego wydruk projektu potrafi ją zmienić.
Co oznacza skala 1:50 i 1:100
Skala rysunku, w rysunku technicznym nazywana też podziałką, to stosunek długości na rysunku do długości w rzeczywistości. Zapis 1:50 znaczy, że rysunek jest 50 razy mniejszy od pokoju. Zapis 1:100 znaczy, że jest 100 razy mniejszy. Im większa liczba po dwukropku, tym mniejszy rysunek i tym mniej szczegółów da się na nim pokazać.
Norma PN-EN ISO 5455 wymienia skale zalecane do rysunków technicznych. Zmniejszające to 1:2, 1:5, 1:10, 1:20, 1:50, 1:100, 1:200, 1:500, 1:1000, 1:2000 i 1:5000, a skala naturalna to 1:1. Do planu pokoju najczęściej wystarcza 1:50 albo 1:20, do całego domu 1:100.
Plan pokoju w skali: tabela przeliczeń
| Skala | 1 cm na rysunku to | 1 m w pokoju to | Pokój 4 × 5 m na rysunku |
|---|---|---|---|
| 1:20 | 20 cm | 5 cm | 20 × 25 cm |
| 1:25 | 25 cm | 4 cm | 16 × 20 cm |
| 1:50 | 50 cm | 2 cm | 8 × 10 cm |
| 1:100 | 1 m | 1 cm | 4 × 5 cm |
| 1:200 | 2 m | 5 mm | 2 × 2,5 cm |
| 1:500 | 5 m | 2 mm | 8 × 10 mm |
Przeliczenie jest zawsze takie samo: wymiar w centymetrach dzielisz przez liczbę po dwukropku. Ściana 360 cm w skali 1:50 to 360 : 50 = 7,2 cm na kartce. W drugą stronę mnożysz: 7,2 cm na rysunku w skali 1:50 to 7,2 × 50 = 360 cm w rzeczywistości.
Jak narysować plan pokoju w skali krok po kroku
- Zmierz pokój. Długość każdej ściany, szerokość i położenie drzwi oraz okien liczone od narożnika, wnęki, kaloryfer. Jeśli chcesz planować meble, zapisz też, gdzie są gniazdka i włączniki.
- Wybierz skalę. Na kartce A4 pokój do około 5 × 4 m zmieści się w skali 1:50 razem z wymiarami. Duży salon albo całe mieszkanie rysuj w skali 1:100. Do szczegółów, na przykład zabudowy kuchennej, lepsza jest skala 1:20.
- Przelicz wymiary. Zrób małą tabelkę: wymiar w pokoju i wymiar na rysunku. Papier milimetrowy bardzo ułatwia sprawę, bo w skali 1:50 jedna kratka centymetrowa to 50 cm.
- Narysuj ściany. Zacznij od jednego narożnika i obrysuj pokój. Ściany możesz narysować jako grubszą linię albo jako dwie linie z odstępem równym grubości ściany.
- Dodaj drzwi i okna. Drzwi zaznacz przerwą w ścianie i łukiem, który pokazuje, w którą stronę się otwierają. Okno to przerwa w ścianie z cienkimi liniami szyby. Inne symbole znajdziesz w naszym słowniku oznaczeń na rzucie.
- Wpisz wymiary. Przy liniach wymiarowych zawsze piszesz wymiar rzeczywisty, na przykład 360, a nie 7,2. Tak samo robi się w projektach budowlanych.
- Podpisz rysunek. Nazwa pokoju i skala, na przykład „Sypialnia, skala 1:50”. Bez skali nikt nie odczyta rysunku poprawnie.
Plan pokoju w skali to też częste zadanie na lekcji techniki, typu „narysuj plan swojego pokoju w skali 1:100”. Przepis jest dokładnie ten sam, tylko rysunek wychodzi mały: pokój 3 × 4 m to w skali 1:100 prostokąt 3 × 4 cm.
Rzut pokoju z góry, z wymiarami i z meblami
Rzut pokoju z góry to widok pokoju przeciętego poziomo, zwykle około 1 m nad podłogą, na który patrzysz z góry. Widać na nim ściany, drzwi, okna i meble, ale nie widać wysokości.
- Rzut pokoju z wymiarami. Wymiary podajesz wzdłuż ścian: całą długość ściany oraz odległości do okien i drzwi. Dzięki temu rysunek da się odtworzyć bez mierzenia linijką.
- Rzut pokoju z meblami. Meble rysujesz w tej samej skali co pokój. Łóżko 160 × 200 cm w skali 1:50 to prostokąt 3,2 × 4 cm. Dobry sposób to wyciąć meble z kartki i przesuwać je po planie, zanim cokolwiek kupisz.
- Rzut pokoju ze skosem. Na poddaszu sam rzut nie pokazuje, gdzie da się stać. Zaznacz linią przerywaną miejsce, w którym skos obniża się do wysokości, przy której wygodnie stoisz, i dopisz tę wysokość przy linii.
Skala w projekcie budowlanym domu
W projekcie domu skala nie jest dowolna. Rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego mówi, że rysunki projektu architektoniczno-budowlanego sporządza się w skali dostosowanej do obiektu, ale nie mniejszej niż 1:100. Dla budynków o dużych rozmiarach dopuszcza 1:200. Projekt zagospodarowania działki rysuje się w skali nie mniejszej niż 1:500.
| Rysunek w projekcie domu | Skala |
|---|---|
| Projekt zagospodarowania działki (PZT) | nie mniejsza niż 1:500 |
| Rzuty kondygnacji, przekroje, elewacje | nie mniejsza niż 1:100 |
| Rysunki zestawieniowe konstrukcji | 1:50, 1:100 albo 1:200 |
| Szczegóły i połączenia | najczęściej 1:10, czasem 1:5 albo 1:20 |
Każdy rysunek w projekcie ma tabliczkę, czyli metrykę, i w niej przepis każe podać tytuł, skalę i numer rysunku.
Najważniejsza zasada przy czytaniu projektu: liczy się liczba na wymiarze, a nie pomiar linijką. Wymiary wpisuje się w wartościach rzeczywistych, niezależnie od skali rysunku. Jak przejść przez cały projekt, od rzutów po instalacje, opisujemy we wpisie jak czytać projekt domu, a różnicę między rzutem a widokiem 3D we wpisie rzut domu w 2D i 3D.
Wydruk projektu a skala: na co uważać
Plik PDF z projektem ma zapisany rozmiar arkusza. Skala zgadza się tylko wtedy, gdy wydrukujesz go w tym samym formacie i bez skalowania.
- Format kartki. Arkusz A3 ma 297 × 420 mm, a A4 210 × 297 mm. Rzut w skali 1:100 z arkusza A3 wydrukowany na A4 zmniejsza się mniej więcej o 30 procent i ma już skalę około 1:141.
- Opcja „Dopasuj”. Program do PDF przy tej opcji zmniejsza albo powiększa stronę tak, żeby zmieściła się na kartce. Skala przestaje się wtedy zgadzać. Opcja „Rzeczywisty rozmiar” drukuje bez skalowania.
- Sprawdzenie wydruku. Zmierz linijką odcinek, który ma wpisany wymiar, na przykład ścianę 500 cm. W skali 1:100 powinien mieć 5 cm. Jeśli ma 3,5 cm, wydruk jest pomniejszony.
Skala 1:1: jak naprawdę wygląda pokój z planu
Sypialnia 3,5 × 4 m na rzucie w skali 1:100 to prostokąt 3,5 × 4 cm. Trudno na nim ocenić, czy przy łóżku zostanie przejście i czy szafa nie zablokuje drzwi. Zanim zaczniesz budowę, sprawdź na planie każdego pokoju:
- czy obok łóżka i przed szafą zostaje wygodne przejście,
- czy drzwi nie otwierają się na meble albo na kaloryfer,
- czy gniazdka i włącznik nie wypadają za szafą lub za zagłówkiem łóżka,
- czy w pokoju ze skosem łóżko i biurko stoją tam, gdzie da się wygodnie wstać.
Jeśli coś się nie zgadza, zmiany przekazujesz projektantowi, zanim powstaną ściany i instalacje. Jak to zrobić i które zmiany są proste, piszemy we wpisie zmiany w projekcie domu. Właśnie dlatego część inwestorów ogląda swój projekt w skali 1:1, jako dom w 3D, po którym chodzi się jak po gotowym.
Najczęstsze pytania
Co oznacza skala 1:50?
Że rysunek jest 50 razy mniejszy od rzeczywistości. 1 cm na rysunku to 50 cm w pokoju, a 1 m w pokoju to 2 cm na rysunku.
Ile to jest 1 cm w skali 1:100?
1 cm na rysunku w skali 1:100 to 100 cm, czyli 1 m w rzeczywistości. Pokój 4 × 5 m ma na takim rysunku 4 × 5 cm.
Jak narysować plan pokoju w skali 1:100?
Zmierz ściany, drzwi i okna, podziel każdy wymiar w centymetrach przez 100 i narysuj wynik linijką. Przy liniach wymiarowych wpisz wymiary rzeczywiste i podpisz rysunek „skala 1:100”.
Jaką skalę wybrać do planu pokoju?
Do jednego pokoju najlepsza jest skala 1:50, bo mieści się na kartce A4 i widać meble. Do szczegółów, na przykład kuchni, wybierz 1:20, a do całego mieszkania lub domu 1:100.
W jakiej skali jest projekt domu?
Rzuty, przekroje i elewacje domu jednorodzinnego rysuje się w skali nie mniejszej niż 1:100, a projekt zagospodarowania działki w skali nie mniejszej niż 1:500. Szczegóły są w większych skalach, na przykład 1:10.
Jak sprawdzić, czy wydruk projektu jest w skali?
Zmierz linijką odcinek z wpisanym wymiarem i przelicz go przez skalę. Jeśli wynik się nie zgadza, wydrukuj plik w rzeczywistym rozmiarze, na takim formacie kartki jak arkusz w projekcie.
Źródła
- Rozporządzenie Ministra Rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, tekst jednolity Dz.U. 2022 poz. 1679 (§ 9 ust. 3 i 5, § 10 ust. 1)
- AGH, Rysunek techniczny budowlany: wprowadzenie, skale rysunkowe według PN-EN ISO 5455:1998, wymiary w wartościach rzeczywistych
- AGH, Rysunek techniczny budowlany: przekroje, płaszczyzna cięcia rzutu według PN-B-01025:2004
- AGH, Rysunek konstrukcyjny: skale rysunków zestawieniowych i szczegółów
- Adobe, Drukowanie PDF: rozmiar strony, opcje Rzeczywisty rozmiar i Dopasuj
- Wikipedia, Format arkusza: wymiary A3 i A4 (ISO 216)